148-letni Czarny las na granicy z Rosją II – Puszcza Romincka – Raport VI-VII 2025 r.

148-letni Czarny las na granicy z Rosją II

Wartości przyrodnicze

148-letni Czarny Las na granicy z Rosją II, to dobrze zachowany grąd subkontynentalny z lipą, świerkiem i grabem w wieku 148 lat. Są w nim obecne bardzo liczne i stare drzewa biocenotyczne z epifitami nadrzewnymi- mchami i porostami, bioindykatorami lasów pierwotnych.

Brak moratorium, odrzucony starolas i park narodowy

148-letni Czarny Las na granicy z Rosją II, to las który nie został objęty moratorium, lecz jest to potencjalny starolas odrzucony przez nadleśnictwo Gołdap w trakcie weryfikacji I grupy starolasów wykonanej w I kwartale 2025 r.
Odrzucenie 148-letniego Czarnego Lasu na granicy z Rosją II, z listy starolasów, ma podłoże w nieautoryzowanych kryteriach weryfikacji strolasów, stworzonych samowolnie przez Lasy Państwowe.

Jest to las znajdujący się w proponowanym obszarze parku narodowego Puszczy Rominckiej.

Cięcia drzew

148-letni Czarny Las na granicy z Rosją II, to las w którym są zaplanowane trzebieże. Widoczne są świeże ślady wycinki pojedynczych 14- letnich świerków w najlepiej zachowanych grądowych fragmentach lasu.

Odrzucona ochrona prawna

148-letni Czarny Las na granicy z Rosją II, został odrzucony przez nadleśnictwo Gołdap z listy starolasów w I kwartale 2025 r. ze skutkiem pozbawienia go ochrony prawnej w przyszłości.

Granica z Rosją i skutki wycinki odrzuconego starolasu

148-letni Czarny Las na granicy z Rosją II, znajduje się 40 metrów od granicy państwa. Brak ochrony prawnej w formie starolasu będzie skutkować w dalszej perspektywie czasu zainicjowaniem rębni gniazdowych lub stopniowych, kończących się wycięciem lasu na 95 % powierzchni, co doprowadzi do następujących skutków przyrodniczych i obronnych:

• utrata starolasu spełniającego kryteria staroleśne, odrzuconego ze względu na nieautoryzowane kryteria weryfikacji starolasów, utworzone przez Lasy Państwowe,
• utrata gatunków wskaźnikowych dla lasów puszczańskich, w tym nagromadzenia starych drzew biocenotycznych z epifitami wskaźnikowymi dla lasów puszczańskich,
• odsłonięcie 1,56 hektara granicy Państwa w wyniku cięć uprzątających usuwających dojrzałą pokrywę leśną.

REKOMENDACJE

Działania systemowe

Uznanie za nadrzędny interes publiczny doprowadzenie do renaturalizacji lasów przylegających do północnej granicy państwa (wydzielanie się martwego drewna liściastego i iglastego, starzenie się drzew).

Bezwarunkowe uznanie za starolasy wszystkich wydzieleń leśnych wybranych podczas preselekcji starolasów.

Nałożenie większego reżimu ochronnego dla kryteriów weryfikacji potencjalnych starolasów znajdujących się w odległości 15 km od granicy państwa, pod kątem funkcji obronnych, w oparciu o pierwotnie wypracowane kryteria starolasów, w procesie partycypacyjnym Ogólnopolskiej Narady o Lasach:

obniżenie wieku gatunków dominujących w lesie,
wyznaczanie wieku dla starolasu na podstawie gatunku najstarszego a nie panującego,
Klasa Odnowieniowa (KO) czyli starolasy wybrane w preselekcji z zainicjowanymi rębniami są bezwarunkowo uznawane za starolasy poprzez odgórną decyzję

Działania społeczne

Skierowanie przez lokalne NGOsy pisma do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z wnioskiem o uwzględnienie postulatów dotyczących ochrony przygranicznych lasów.

Projekt pn. „Wzmocnienie i zabezpieczenie grup obywatelskich i organizacji ekologicznych w utrwaleniu zachodzących zmian systemowych w sposobie gospodarowania lasami w Polsce” został zrealizowany w latach 2025-2026 z darowizny TJX Poland Sp. z o.o. i był wspierany przez inicjatywę European Space Agency Network of Resources